Voor eigenzinnige denkers en kleurrijke voelers

Voor eigenzinnige denkers en kleurrijke voelers

Hoogsensitief?

Hoogsensitiviteit gaat over diep voelen en intens waarnemen. Het is meer dan enkel overgevoeligheid of overprikkeling, al wordt het daar vaak mee verward. Het gaat om een sensitief afgesteld zenuwstelsel, waarbij interne en externe prikkels diep worden verwerkt.

“Een hoogsensitief mens is iemand die het leven intens beleeft. Een kleurrijke voeler die subtiel en veel waarneemt, een gelaagde en genuanceerde gevoelswereld heeft en een groot empathisch vermogen bezit. Een hoogsensitief mens wordt intens geraakt door wat het leven te bieden heeft.”(Avalena 2018)

Hoogsensitiviteit: voelen als primaire taal

Hoogsensitiviteit is een manier van waarnemen en reageren op de wereld in en om je heen. Het is een verzamelnaam voor een aantal eigenschappen, waarmee ongeveer 20% van onze populatie ter wereld is gekomen.

Hoogsensitieve mensen zijn de voelers van onze samenleving. Velen zijn prikkelgevoelig op het emotionele, sensorische en/of verbeeldende vlak, drie van de vijf overexcitabilities (intensiteiten) die de psycholoog en psychiater Kazimierz Dabrowski eens beschreef.

Ze zijn:

  • Emotioneel: “Ik voel dus ik leef.” Ze hebben een intens, veelzijdig en kleurrijk gevoelsleven, met alle nuances die daarbij horen. Het leven ráákt hen, recht in het hart. Ze voelen zich diep betrokken bij (het leven en lijden van) andere mensen, dieren en de wereld in het algemeen. Groot invoelend vermogen, rechtvaardigheidsgevoel en emotionaliteit. Recht uit het hart!
  • Verbeeldend: “If you can dream it…” Het zijn de verhalenvertellers, de toneelspelers, de schrijvers en de dromers. Mensen met een rijke fantasie, een sterke verbeeldingskracht. Zij hebben maar een flintertje realiteit nodig om innerlijk een hele wereld op te tuigen. Zit niet zo te dromen, jongen… Voor hen is dit een prachtig instrument om het leven als magisch te zien.
  • Sensorisch: Gevoelig voor geur, reuk, kleuren, structuren, geluiden. Willen de dingen graag even aanraken, alsof ze dan nog beter kunnen voelen hoe mooi iets is. Kunnen intens geraakt worden door schoonheid. Voorbeelden zijn: kunst, natuur, prachtig kleurenspel of muziek.

In de praktijk betekent dit dat veel hoogsensitieve mensen bekend zijn met:

  • Intense emotionele reacties op prikkels van binnenuit en buitenaf.
  • Diepe innerlijke ervaringen (een rijke innerlijke belevingswereld).
  • Een sterk omgevingsbewustzijn.
  • Een groot empathisch vermogen.
  • Een sterk rechtvaardigheidsgevoel.
  • Een groot verantwoordelijkheidsgevoel.
  • Een natuurlijke neiging tot (zelf)expressie en creativiteit.
  • Een verfijnde wisselwerking tussen lichaam en geest.
Introversie: kluizenaar of “stille kracht”?

Hoogsensitiviteit en overprikkeling

Veel mensen noemen hoogsensitiviteit in één adem met overprikkeling. In de basis zijn de eigenschappen die horen bij hoogsensitiviteit echter neutraal. Of ze een positief of negatief effect hebben op iemands leven, is afhankelijk van het hoogsensitieve individu, de geleerde vaardigheden, eerdere ervaringen (inclusief aangenomen overlevingsmechanismen) en de omgeving waarin iemand zich bevindt.

  • Gevoelig zijn voor prikkels betekent: je absoluut niet prettig voelen in een luide, rokerige, met TL-balken-belichte omgeving. Maar het betekent ook: intens kunnen genieten van de geur van net-gevallen regen, Ludovico Einaudi’s prachtige pianospel en de zachtrode avondgloed die aan de hemel gloort. Gevoelig zijn voor prikkels betekent: het leven diepgaand kunnen ervaren, in al haar hard en al haar zacht.
  • Emoties sterk voelen betekent: intens geraakt kunnen worden door al wat pijnlijk is in het leven. Maar net zo intens is je vermogen te ervaren wat daarachter ligt, voorbij die scherpe pijn. Net zo intens is je vermogen om al het moois in de wereld te ervaren en steeds opnieuw weer lief te hebben. Veel voelen betekent: kunnen leven met een open hart.
  • Afgestemd zijn op je omgeving betekent: jezelf kunnen verliezen. Zo opgaan in de ander dat er geen Zelf meer is. Maar het betekent ook: met dezelfde kracht kunnen afstemmen op je eigen belevingswereld. Jezelf net zo kunnen observeren als dat je al het andere observeert. Afstemmen op de omgeving betekent: kunnen afstemmen op het diepst van jezelf.
  • Een sterk empathisch vermogen betekent: jezelf diepgeraakt, lamgeslagen en machteloos kunnen voelen door al het leed in de wereld. Maar het betekent ook: het vermogen om echt verbinding te maken met mensen, dieren en al het moois om ons heen. Een sterk empathisch vermogen betekent: kunnen leven vanuit verbinding.

Hoogsensitiviteit is de som van eigenschappen waarmee je geboren bent. Dat kan soms tot overprikkeling leiden. Wanneer dat vaak gebeurt, of de eigenschappen anderszins tot problemen leiden, is dat een signaal om actie te ondernemen. Overprikkeling is in essentie namelijk geen kenmerk van hoogsensitiviteit.

Bewust Hoogsensitief (in een overwegend niet-hoogsensitieve wereld)

Hoogsensitieve kinderen en jongeren lopen soms vast. Omdat ze zichzelf te veel aanpassen aan hun omgeving. Omdat ze niet weten hoe ze moeten omgaan met hun prikkelgevoeligheid. Omdat ze zich geen raad weten met het vele en intense dat ze voelen. Omdat ze zich niet, of niet voldoende bewust zijn van hun hoogsensitiviteit.

Veroorzaakt het gebruik van social media een depressie?

Mensen, en in het bijzonder jonge mensen, leren over zichzelf via de wereld om hen heen. Maar 80% van de wereld is niet hoogsensitief. Die gaan anders om met prikkels, hebben een minder geschakeerd, minder intens-gekleurd gevoelsleven en zijn -over het algemeen- wat minder afgestemd op hun omgeving.

Wanneer hoogsensitieve kinderen en jongeren zich daaraan spiegelen, zonder te weten dat dergelijke verschillen tussen mensen bestaan én mogen bestaan, komen ze al snel tot de conclusie dat ze a) niet zo zijn en b) er dus wel iets mis met hen moet zijn. Ze voelen dat ze niet passen, zich minder moeten ‘aanstellen’, niet zo gevoelig moeten zijn.

Onbewust ontstaat dan soms het gevoel niet te mogen zijn zoals ze zijn. Dat is schadelijk voor de ontwikkeling. Het leidt tot negatieve overtuigingen en sterke overlevingsmechanismen, waarvan onzekerheid, faalangst, sociaal wenselijk gedrag (‘the will to please’), verharding en perfectionisme enkele uitingsvormen zijn. Daarmee wordt leven overleven. Zo hoeft het niet te zijn. Daarvoor is het belangrijk dat we alert, sensitief en responsief zijn ten aanzien van deze hoogsensitieve kinderen en jongeren. Ze verdienen de ruimte om zichzelf te zijn.

Mocht je hierbij mijn begeleiding kunnen gebruiken, dan hoor ik graag van je.

Heb je een vraag aan mij?

Wil je op de hoogte worden gehouden van de blogs en activiteiten bij Avalena?
Schrijf je dan hier in voor de nieuwsbrief.

Locatie
Cocoon Club
Deventerstraat 130 P
7321 CD Apeldoorn

Postadres
Latonalaan 40
7321 EA Apeldoorn

Algemene voorwaarden
Privacyverklaring
KvK-nummer: 73432997

Heb je een vraag aan mij?

Wil je op de hoogte worden gehouden van de blogs en activiteiten bij Avalena?
Schrijf je dan hier in voor de nieuwsbrief.

Locatie
Cocoon Club
Deventerstraat 130 P
7321 CD Apeldoorn

Postadres
Latonalaan 40
7321 EA Apeldoorn

Algemene voorwaarden
Privacyverklaring
KvK-nummer: 73432997